Interwencja w kwestionariusz

Sukcesem podczas przeprowadzanego badania jest prawidłowo skonstruowana ankieta, która zachowuje logiczny porządek i dąży do osiągnięcia pożądanego celu. Zdarza się jednak, że podczas realizacji błędy umykają i zostają zauważone dopiero w późniejszym czasie. Czego należy się wystrzegać i w jakich sytuacjach interweniować?

 

            Ankieta jest metodą zbierania informacji o próbce osób reprezentujących określoną grupę, np. mieszkańców danego kraju. Badanie opiera się na kwestionariuszu zawierającym pytania z danego tematu, który czasem zwany jest również wywiadem. Kiedy wywiad ten uznajemy za kompletny oddajemy go w ręce rozmówców, którzy przeprowadzać będą naszą ankietę metodą CATI.

 

            CATI (Computer Assisted Telephone Interview) jest jedną z najbardziej efektywnych technik pozyskiwania danych statystycznych, która ogranicza do minimum błędy ręcznego uzupełniania kwestionariusza metodą papier-ołówek, a przy tym pozwala na szybsze pozyskiwanie danych. Jest to metoda wymagającą użycia oprogramowania komputerowego wspierającą ankieterów podczas przeprowadzania rozmowy, umożliwiając im zapisywanie na bieżąco odpowiedzi respondentów. Metoda ta cechuje się m.in niewielkim nakładem kosztów, krótkim czasem realizacji badania czy możliwością wykonania badań w szerszym zasięgu niżeli w przypadku badań terenowych.

 

            Czy trafnym jest poddać badaniu na temat kół zębatych kobietę w wieku 18-25 lat? Absurd prawda? Przestawiamy kilka błędów, których należy wystrzegać się podczas tworzenia kwestionariusza.

 

  1. Wywiad nie jest opracowany zgodnie z zasadą „od ogółu do szczegółu”.
    Ważne jest by rozpocząć ankietę wprowadzeniem i zachęceniem respondenta, następnie należy zadać proste pytania, które wzbudzą jego zainteresowanie i sukcesywnie przechodzić do trudniejszych, zachowując logiczny związek pomiędzy nimi.
     
  2. Pytania, które są zbędne.
    Postawmy się na miejscu respondenta i pomyślmy o pytaniach, na które nasza próba powinna odpowiedzieć. Czy są one odpowiednie i rzeczywiście przydatne? Czy są funkcjonalne odnośnie założonego celu? Warto pamiętać, że przydatne i rzeczywiste odpowiedzi otrzymamy tylko wtedy, gdy pytania zostaną poprawnie sformułowane. Ta koncepcja ma zastosowanie nie tylko w branży badań rynku, ale w ogólnym funkcjonowaniu.
     
  3. Nieodpowiednia grupa docelowa.
    Dużym problemem jest, kiedy wywiad staje się niezrozumiały dla wybranej grupy docelowej. Należy zaopatrzyć się w tzw. „pytania filtrujące”. Nie jest stosowne pytać osoby nie posiadającej prawo jazdy o to, jak często prowadzi samochód.
     
  4. Zły dobór słownictwa.
    Niejasno sformułowane pytanie, potoczny język czy wyszukana terminologia to duże utrudnienie dla respondenta. Pytania powinny być zbudowane w sposób zwięzły i łatwy, tak aby można było odczytać je jednoznacznie.
     
  5. Zbyt długi wywiad.
    W obecnym świecie czas to pieniądz i z pewnością nikt nie poświeci godziny odpowiadając na dużą ilość bezużytecznych w jego mniemaniu pytań. Zadając niezliczoną liczbę pytań jedynie zniechęcisz i zanudzisz respondenta.
     
  6. Jedno pytania to jedna odpowiedź.
    Nigdy nie pytaj o dwie rzeczy w jednej pozycji – respondent wtedy ma dylemat, w jaki sposób odpowiedzieć by odpowiedzieć prawidłowo. Najlepiej w pytaniach odnosić się do jednej kwestii